تركى و نيز متداول نبودن اين نامها در قلمروى بوده كه ابو ريحان بيرونى در آنجا زندگى مىكرده است . پس از ابو ريحان بيرونى ، محمود كاشغرى نيز دربارهء گاه‌شمارى دوازده حيوانى مطالبى ذكر نموده است . اگرچه نوشتهء كاشغرى دربارهء علت رواج اين گاه‌شمارى ، روايت اسطوره‌اى آن است ، دست‌كم واجد اين آگاهى است كه در نيمهء دوم قرن پنجم هجرى ، استفاده از اين گاه‌شمارى در بعضى نواحى آسياى ميانه رايج بوده است . شرف الزمان طاهر مروزى نيز دربارهء گاه‌شمارى دوازده حيوانى گزارش كوتاهى آورده است . پس از حملهء مغول به ايران ، نخستين كتابى كه به تفصيل به بررسى اين گاه‌شمارى پرداخته ، زيج ايلخانى نوشتهء خواجه نصير الدّين طوسى است امّا از بين زيجهاى دورهء اسلامى ، مفصّل‌ترين و كاملترين بحث دراين‌باره را غياث الدّين جمشيد كاشانى آورده است . مغولان گاه‌شمارى دوازده حيوانى را با خود به سرزمينهاى مفتوح بردند ولى اين گاه‌شمارى در سرزمينهاى گوناگون شكلهاى بومى به خود گرفت ، كه خود سبب رواج چندگونه گاه‌شمارى دوازده حيوانى در سرزمينهايى است كه مغولان فتح كردند . در نوشته‌هاى مورخان و دانشمندان اسلامى پس از حملهء مغول نوعى گاه‌شمارى دوازده حيوانى با اركان گاه‌شمارى دوازده حيوانى چينى معرفى شده است . در اين گاه‌شمارى ، دوره‌هاى گوناگون روز و ماه و سال وجود دارد و دورهء سال خود داراى تقسيم‌بنديهاى دوازده‌ساله و شصت‌ساله است . تنها اسنادى كه كاربرد اين‌گونه گاه‌شمارى را در ايران و آن هم در محدودهء زمانى كوتاهى تأييد مىكند ، نوشته‌هاى رشيد الدّين فضل اللّه است . به نوشتهء وى منجمى چينى اركان اين گاه‌شمارى را به خواجه نصير الدّين طوسى آموخت . اين گاه‌شمارى گونهء